CRANBERRY (TURNA YEMİŞİ)
 |
Latince ismi Vaccinium macrocarpon olan Cranberry (turna yemişi), Kuzey Amerika kökenli, turba bataklıklarında, yüksek bölgelerdeki ormanlarda, turbamsı arazilerdeki yosunlarda ve kumlu çayırlarda doğal olarak yetişen küçük kırmızı meyveli bir bitkidir.
Cranberry (turna yemişi), 19. yüzyılın başlarından beri ABD’de ekilmektedir. Şimdilerde ise yaygın şekilde birçok eyalette ve aynı zamanda Kanada’da yetiştirilmektedir.
Bu meyve, yaban mersinine benzer şekilde küçük bir ağaçta yetişir. Çok yavaş büyür ve kışın dökülmeyen koyu yeşil yaprakları vardır. Pembe çiçekleri daha üst dallarda yetişir ve haziran sonlarına doğru açar. Eylül ayları kırmızıya dönen meyve, çiçek açtıktan yaklaşık 24 gün sonra tam olgunluğa erişir. 1 ilâ 2 cm arasında değişen çapa sahip olan bu yuvarlak meyve, tırmanan köklerden dikey olarak çıkarak büyür. Cranberry bitkisi çok fazla suya ihtiyaç duyar. Yüz yıl kadar yaşayabilir.
-35 °C’nin altındaki ağır buzlanmalara karşı dirençlidir.
|
Kullanılan kısmı
Meyveleri, taze, kurutulmuş, ya da konsantre hale getirilebilen meyve suyu formunda kullanılır.
Bileşimi
Çok sayıda besin maddesi, vitamin ve minerallerden oluşan Cranberry meyvesi, Escherichia coli bakterisinin üriner sistem duvarlarına tutunmasını engelleyici etkisi olan proantosiyadinleri de kapsayacak şekilde taninler açısından zengindir. Aynı zamanda idrarın asitleştirilmesi ile bakterilerin çoğalmasını engelleyen organik asitleri (sitrik, kinik, malik, benzoik…), anti-oksidan özellikleri ile tanınan flavonoidleri (kuersetin, kempferol, rutin…) ve meyvelerde yaygın olarak bulunan glikoz, sakkaroz ve fruktoz gibi şekerleri de içermektedir.
Kullanımı
Cranberry (turna yemişi), Amerika yerlileri tarafından çok uzun yıllar üriner sorunlar için kullanılmıştır. Çok sayıda klinik araştırmaya konu olmuştur. 10 çalışmayı ve 1049 kişiyi kapsayan bir meta-analiz, plasebo ile karşılaştırmalı olarak Cranberry (turna yemişi) suyunun bir dozunun üriner sorunların tekrarında önemli bir azalmaya neden olduğunu göstermiştir (1).
- Jepson RG, Craig JC ; Cranberries for preventing urinary tract infections ; Cochrane Database Syst Rev. 2008
Diğer özellikler
Buna ek olarak, çok sayıda çalışma Cranberry (turna yemişi)’nin diğer birçok faydalı özelliğini ortaya koymuştur. Küçük meyvenin etken maddeleri sadece üriner problemlerden sorumlu olan bakterilerle savaşmakla kalmaz; aynı zamanda dişlerdeki plak oluşumuna neden olan bakterilere ve birçok mide ülserinden sorumlu olan Helicobacter Pylori’ye karşı da etkilidir. |
 |